In-company bedrijfsarts: wanneer is het zinvol voor jouw bedrijf?

Het ziekteverzuim in Nederland bereikte in het eerste kwartaal van 2025 een niveau van 5,8%, met een gemiddelde van 5,5% bij grotere organisaties met 100 medewerkers of meer. Met de kosten van verzuim variërend van €360 tot €400 per dag per zieke medewerker, is het belangrijk om te overwegen of een in-company bedrijfsarts een waardevolle toevoeging kan zijn voor uw organisatie. Een vaste bedrijfsarts op locatie kan sneller inspelen op verzuimproblemen, werkdruk en preventie, vooral nu 22% van het verzuim werkgerelateerd is en stress verantwoordelijk is voor een kwart van de verzuimdagen.

In een periode waarin één op de vijf werknemers burn-outklachten ervaart, biedt een structurele samenwerking met een bedrijfsarts duidelijke voordelen. Dit is niet alleen wettelijk verplicht, maar kan ook rust en continuïteit bieden voor uw medewerkers en HR-afdeling. Vanwege het oplopende landelijke tekort aan bedrijfsartsen is het belangrijk om te weten wanneer en hoe een dergelijke samenwerking meerwaarde biedt. In dit artikel leest u meer over de voordelen en de praktische en wettelijke aspecten van het inzetten van een in-company bedrijfsarts voor uw organisatie. Meer informatie vindt u op onze website.

Wanneer een in-company bedrijfsarts meerwaarde heeft

Een in-company bedrijfsarts is niet voor iedere organisatie in dezelfde vorm nodig, maar kan wel bijzonder waardevol zijn zodra verzuim, werkdruk of preventievraagstukken structureel aandacht vragen. Binnen de Arbowet moet iedere werkgever beschikken over een basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts. Via de maatwerkregeling en vangnetregeling is er ruimte om de ondersteuning passend in te richten. Juist daar past een in-company bedrijfsarts goed bij: een bedrijfsarts die regelmatig op locatie aanwezig is en uw organisatie leert kennen.

Voor werkgevers is dat vooral zinvol wanneer verzuim niet meer alleen uit losse gevallen bestaat, maar een patroon laat zien. Volgens CBS-cijfers lag het ziekteverzuim in het eerste kwartaal van 2025 op 5,8%. Bij grotere organisaties ligt het verzuim gemiddeld hoger dan bij kleine bedrijven. Organisaties met 100 medewerkers of meer hebben daarmee vaker baat bij een vaste structuur, een herkenbaar aanspreekpunt en periodiek overleg over verzuim en preventie.

Ook de aard van het verzuim speelt mee. Uit CBS- en TNO-cijfers blijkt dat werkdruk, besmetting op het werk en fysiek zwaar werk belangrijke oorzaken zijn van werkgerelateerd verzuim. Daarnaast had in 2024 één op de vijf werknemers burn-outklachten. Als psychisch verzuim toeneemt of teams langdurig onder spanning staan, heeft een in-company bedrijfsarts vaak meer effect dan alleen reactieve verzuimbegeleiding op afstand.

Wat een in-company bedrijfsarts betekent voor werkgever en werknemer

In-company bedrijfsarts als vaste factor op de werkvloer

Het praktische verschil zit vooral in nabijheid en context. Een bedrijfsarts die uw organisatie regelmatig bezoekt, ziet niet alleen dossiers, maar ook werkprocessen, leidinggevenden, werkplekken en terugkerende knelpunten. Daardoor worden adviezen concreter. Bij rugklachten kan dat bijvoorbeeld gaan over de fysieke belasting op een afdeling. Bij stressklachten juist over werkdruk, roosters, autonomie of samenwerking.

Voor werknemers verlaagt dit vaak de drempel om vragen te stellen. De NVAB benadrukt dat werknemers vrije toegang moeten hebben tot de bedrijfsarts, ook zonder toestemming van de werkgever en ook als er nog geen sprake is van verzuim. Een open spreekuur is dus niet alleen bedoeld voor ziekgemelde medewerkers, maar juist ook voor preventieve vragen over gezondheid en werk. Dat sluit aan bij hoe wij preventie het liefst organiseren: vroeg signaleren, voordat uitval ontstaat.

Voor werkgevers betekent dit dat een in-company bedrijfsarts meer kan doen dan alleen verzuimdossiers behandelen. Denk aan:

• periodieke spreekuren op locatie;
• overleg met HR, leidinggevenden en preventiemedewerker;
• signalering van terugkerende oorzaken van uitval;
• advies over PMO, werkplekbelasting en duurzame inzetbaarheid;
• ondersteuning bij complexe casuïstiek en re-integratie.

Wie meer wil weten over de rol en taken van de arts in de praktijk, kan ook kijken naar wat een bedrijfsarts precies doet.

Lagere drempel, sneller handelen

Een bekend voordeel van een in-company bedrijfsarts is snelheid. Als u vaste spreekuurmomenten afspreekt, weten medewerkers en leidinggevenden wanneer de arts beschikbaar is. Dat helpt bij vroege interventie. In plaats van pas in actie te komen als het verzuim oploopt, kan er eerder worden geschakeld bij terugkerende klachten, dreigende uitval of vragen over belastbaarheid.

Dat is niet alleen prettig voor de werknemer, maar vaak ook financieel verstandig. De kosten van verzuim lopen snel op: gemiddeld gaat het om honderden euro’s per verzuimdag per medewerker. Zeker bij langdurige uitval door stress of psychische klachten kan een vroege beoordeling door een bedrijfsarts helpen om sneller passende stappen te zetten.

In-company bedrijfsarts en wettelijke verplichtingen

Een in-company bedrijfsarts is geen los extraatje naast de wet, maar moet juist passen binnen de wettelijke kaders. Iedere werkgever moet een basiscontract hebben met een bedrijfsarts of arbodienst. Daarin worden onder meer afspraken gemaakt over verzuimbegeleiding, toegang tot de bedrijfsarts, het open spreekuur en de mogelijkheid dat de bedrijfsarts de werkplek bezoekt.

Voor organisaties die meer eigen regie willen, biedt de maatwerkregeling ruimte. Dan kiest u niet automatisch voor één standaarddienstverlening via een arbodienst, maar organiseert u onderdelen gerichter. Een in-company bedrijfsarts kan daar goed in passen, mits de verplichte taken goed zijn belegd.

Voor werkgevers is het belangrijk om te beseffen dat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft op het basiscontract. Daarnaast blijft de Wet verbetering poortwachter gewoon gelden. Dat betekent onder meer:

• uiterlijk in week 6 een probleemanalyse door de bedrijfsarts of arbodienst;
• uiterlijk in week 8 een plan van aanpak;
• tijdige evaluaties en bijstelling van re-integratiestappen;
• een compleet re-integratieverslag richting UWV.

Een arts die uw organisatie goed kent, kan die stappen vaak beter plaatsen binnen de werkrealiteit. In de praktijk helpt dat bij haalbare re-integratieadviezen, bijvoorbeeld over opbouw, aangepast werk of belastbaarheid in een specifieke functie. Meer achtergrond hierover vindt u ook bij de verplichtingen van werkgevers rondom arbo en verzuim.

Voor welke organisaties een in-company bedrijfsarts vaak zinvol is

Grotere organisaties en hoger verzuim

Naarmate een organisatie groter wordt, neemt de kans toe dat verzuimbegeleiding, preventie en beleid meer samenhang nodig hebben. Bij 100 of meer medewerkers spelen vaak meerdere casussen tegelijk, zijn er verschillende leidinggevenden betrokken en ontstaat sneller behoefte aan vaste overlegmomenten, zoals sociaal-medisch overleg.

In zo’n setting helpt een in-company bedrijfsarts om structuur aan te brengen. Niet alleen bij individuele casussen, maar ook op afdelingsniveau. Als bepaalde teams vaker uitvallen, kan de arts meedenken over onderliggende oorzaken en passende interventies.

Sectoren met fysieke of mentale belasting

Ook in sectoren waar werk fysiek zwaar is of waar hoge emotionele belasting voorkomt, kan een in-company bedrijfsarts veel betekenen. Denk aan zorg, logistiek, industrie, onderwijs of zakelijke dienstverlening met hoge werkdruk. Wanneer dezelfde type klachten steeds terugkomen, is alleen individuele begeleiding vaak niet genoeg. Dan is organisatieniveau minstens zo belangrijk.

TNO en CBS laten zien dat hoge taakeisen en weinig autonomie belangrijke voorspellers van werkstress zijn. Als een bedrijfsarts regelmatig op locatie is, kan die signalen eerder oppakken en bespreekbaar maken in overleg met management, HR en preventiemedewerker.

Organisaties in verandering

Bij reorganisaties, snelle groei, fusies of veranderende roosters is een in-company bedrijfsarts vaak tijdelijk extra waardevol. Verandering geeft onrust, en die ziet u regelmatig terug in verzuim, spanningsklachten of vragen over inzetbaarheid. Extra aanwezigheid van een vaste bedrijfsarts maakt het makkelijker om snel te schakelen en medewerkers een vertrouwd aanspreekpunt te bieden.

Praktische voorwaarden voor een goede inzet van een in-company bedrijfsarts

Een in-company bedrijfsarts werkt alleen goed als de randvoorwaarden op orde zijn. Privacy staat daarbij voorop. Er moet een afgesloten, rustige ruimte zijn waar medewerkers vertrouwelijk met de arts kunnen spreken. Dat is niet alleen praktisch, maar ook belangrijk voor vertrouwen. Werknemers moeten zeker weten dat medische informatie beschermd blijft en niet via de werkgever loopt.

Daarnaast is heldere communicatie nodig. Medewerkers moeten weten:

• wanneer het spreekuur plaatsvindt;
• dat zij zonder toestemming van hun leidinggevende contact mogen opnemen;
• welke informatie wel en niet met de werkgever wordt gedeeld;
• dat de bedrijfsarts onafhankelijk medisch adviseert.

Voor HR en leidinggevenden is het verstandig om vooraf af te spreken hoe de samenwerking eruitziet. Bijvoorbeeld:

• hoe vaak de in-company bedrijfsarts op locatie aanwezig is;
• welke casuïstiek in spreekuur of overleg komt;
• wanneer er een sociaal-medisch overleg plaatsvindt;
• hoe signalen over preventie worden teruggekoppeld;
• hoe de rolverdeling ligt tussen bedrijfsarts, HR, leidinggevende en preventiemedewerker.

Wie de inzet van een bedrijfsarts nog vergelijkt met reguliere dienstverlening, kan ook baat hebben bij inzicht in hoe een bedrijfsarts inschakelen werken en wat het kost.

In-company bedrijfsarts in een krappe markt

Een extra aandachtspunt is de beschikbaarheid van bedrijfsartsen. Volgens cijfers van NVAB en het Capaciteitsorgaan blijft het tekort aan bedrijfsartsen de komende jaren groot. Er starten te weinig nieuwe artsen, terwijl een aanzienlijk deel van de huidige beroepsgroep binnen tien jaar uitstroomt. Voor werkgevers betekent dit dat snelle, incidentele beschikbaarheid minder vanzelfsprekend wordt.

Juist daarom kan een vaste samenwerking verstandig zijn. Een in-company bedrijfsarts die uw organisatie al kent, hoeft minder tijd te besteden aan het opbouwen van context en kan sneller tot passende advisering komen. Dat is belangrijk voor continuïteit, zowel bij verzuim als bij preventie. In dat licht is ook het thema tekort aan bedrijfsartsen in Nederland relevant voor strategische keuzes in uw arbo- en verzuimbeleid.

Waar u op moet letten bij de afweging

Niet ieder bedrijf heeft een fulltime of wekelijkse in-company bedrijfsarts nodig. De vraag is vooral: levert structurele aanwezigheid meer op dan losse consulten? Daarbij kunt u kijken naar een aantal signalen:

• uw verzuim stijgt of blijft hardnekkig hoog;
• psychische klachten nemen toe;
• leidinggevenden hebben behoefte aan laagdrempelig advies;
• preventie krijgt nog te weinig aandacht;
• de organisatie groeit snel of verandert sterk;
• u wilt meer grip op terugkerende oorzaken van uitval.

Voor werknemers betekent de juiste keuze vooral betere toegankelijkheid en sneller advies over gezondheid in relatie tot werk. Voor werkgevers betekent het vaak meer overzicht, snellere interventie en beter onderbouwd beleid. Voor de bedrijfsarts zelf maakt een vaste aanwezigheid het mogelijk om niet alleen curatief, maar juist ook preventief te werken. En precies daar zit in veel organisaties de grootste winst.

Een in-company bedrijfsarts kan van grote waarde zijn als u werk wilt maken van gezond werk, lager verzuim en duurzame inzetbaarheid. Door structureel aanwezig te zijn in uw organisatie, ontstaat een scherp beeld van wat medewerkers nodig hebben én wat u als werkgever kunt verbeteren.

Key takeaways

• Een in-company bedrijfsarts is vooral waardevol wanneer verzuim, werkdruk of preventie al langere tijd veel aandacht vragen binnen uw organisatie.
• Regelmatige aanwezigheid op locatie geeft beter zicht op werkprocessen, knelpunten en patronen achter terugkerende uitval.
• Medewerkers zoeken sneller contact met de bedrijfsarts als het spreekuur laagdrempelig, zichtbaar en vertrouwd is georganiseerd.
• Voor HR en leidinggevenden is een vaste bedrijfsarts een belangrijke sparringpartner bij verzuim, re-integratie en preventieve vraagstukken.
• Heldere afspraken over rollen, bereikbaarheid, privacy en verslaglegging zijn nodig om binnen de wettelijke kaders goed samen te werken.
• Wie vroegtijdig investeert in preventie en gezond werk, versterkt de duurzame inzetbaarheid van medewerkers én de veerkracht van de organisatie.

Wilt u onderzoeken of een in-company bedrijfsarts past bij uw organisatie, dan kijken we graag met u mee naar uw huidige verzuimcijfers, werkdruk en preventiebeleid. Zo zet u gerichte stappen naar een gezondere organisatie, waarin medewerkers met plezier én langer inzetbaar blijven.